Dấu hiệu pháp lý của các tội xâm phạm quyền sở hữu

24/06/2016  

Pháp luật quy định và bảo vệ đối với quyền sở hữu của con người. Theo chương XIV, Bộ luật hình sự năm 1999 có 13 tội xâm phạm quyền sở hữu, trong đó có 8 tội có tính chất chiếm đoạt. Đó là: Cướp tài sản, bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, cướp giật tài sản, công nhiên chiếm đoạt tài sản, trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm cưỡng đoạt tài sản, cưỡng đoạt tài sản.

Văn phòng luật sư The Light tư vấn các dấu hiệu pháp lý các tội xâm phạm quyền sở hữu như sau:

Quyền sở hữu theo quy định của pháp luật

Quyền sở hữu tài sản của Nhà nước, tập thể hoặc tài sản công dân bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản. Xâm phạm quyền sở hữu tài sản là hành vi xâm phạm các quyền thuộc nội dung sở hữu.

Các tội xâm phạm quyền sở hữu là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho quyền sở hữu nhà nước được thừa nhận.

Quyền sở hữu

Dấu hiệu pháp lý về tội xâm phạm quyền sở hữu

Các dấu hiệu pháp lý của tội phạm xâm phạm quyền sở hữu gồm:

Khách thể

Khách thể của các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu là quyền sở hữu đối với tài sản, làm thiệt hại cho quyền chiếm hữu, quyền sử dụng hoặc quyền định đoạt tài sản.

Những tài sản thuộc quyền sở hữu bao gồm: Tài sản thuộc sở hữu nhà nước, tài sản thuộc sở hữu tập thể, tài sản đang tạm thời thuộc quyền quản lý của nhà nước, xí nghiệp quốc doanh, các hợp tác xã, tài sản công dân thuộc thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, vốn và tài sản khác trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế khác. Mọi tài sản đều thể hiện dưới dạng vật, tiền, giấy tờ có giá trị tài sản.

Mặt khách quan

  • Hành vi chiếm đoạt tài sản: Là hành vi chuyển dịch vị trí pháp lý của tài sản trái pháp luật, chuyển dịch quyền sở hữu hợp pháp của chủ thể sang chủ thể khác không đúng pháp luật. Hành vi chiếm đoạt được thực hiện bằng nhiều phương pháp, thủ đoạn khác nhau nhưng tất cả mọi hành vi chiếm đoạt đều thực hiện bằng phương pháp chủ động tích cực (phương pháp hành động), biến tài sản của người khác thành tài sản của mình.
  • Hành vi chiếm giữ trái phép tài sản: Là hành vi chiếm tài sản của chủ thể đã mất khả năng thực tế quản lý tài sản.
  • Hành vi sử dụng trái phép tài sản: Là trường hợp xâm phạm quyền sử dụng tài sản một cách trái phép, khai thác giá trị sử dụng của tài sản mà không được phép của chủ tài sản.
  • Hành vi hủy hoại, làm hư hỏng tài sản, làm mất một phần hoặc toàn bộ giá trị tài sản.

Quyền sở hữu

Dấu hiệu hậu quả tác hại trong yếu tố khách quan của các tội phạm xâm phạm tài sản là mức độ thiệt hại nguy hại quy ra tiền. Để định tội cần chú ý coi trọng những quy định về giá trị tài sản bị gây thiệt hại, bị chiếm đoạt.

Mặt chủ quan

Mặt chủ quan các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu: Phần lớn các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu tài sản được thực hiện do hình thức lỗi cố ý, có một số tội được thực hiện do vô ý, như tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản và tội cố ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản.

Chủ thể

Chủ thể của các tội xâm phạm quyền sở hữu tài sản là bất kỳ người nào có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi theo quy định chung.

Quyền sở hữu

Các tội xâm phạm quyền sở hữu

Có tính chất chiếm đoạt:

  • Tội cướp tài sản (điều 133).
  • Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (điều 134).
  • Tội cưỡng đoạt tài sản (điều 135).
  • Tội cướp giật tài sản (điều 136).
  • Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản (điều 137).
  • Tội trộm cắp tài sản (điều 138).
  • Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (điều 139).
  • Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (điều 140).
  • Tội chiếm giữ trái phép tài sản (điều 141).
  • Tội không có tính chất chiếm đoạt nhưng vụ lợi là tội sử dụng trái phép tài sản (điều 142).

Không có hành vi chiếm đoạt, vụ lợi

  • Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (điều 143).
  • Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng tới tài sản của Nhà nước (điều 144).
  • Tội thiếu vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng tới tài sản (điều 145).

Nếu muốn biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần tư vấn pháp luật về bất cứ vấn đề gì vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn 24/7: 19000069