Tranh chấp đất đai là gì?

24/06/2016  

Tranh chấp đất đai là một thuật ngữ xuất hiện không chỉ trong cuộc sống hằng ngày mà còn được đề cập đến khá nhiều trong các văn bản pháp luật. Tuy nhiên, khái niệm này cũng còn có khá nhiều tranh cãi trong giới chuyên môn, tạo nên những cách hiểu không đồng nhất gây nên những khó khăn trong xác định các cơ chế, thẩm quyền, thủ tục và các thức giải quyết các vụ việc có liên quan.

Vậy tranh chấp đất đai là gì?

Có những cách hiểu như thế nào về tranh chấp đất đai?

  • Tranh chấp đất đai là gì?

Luật đất đai 2003 quy định tranh chấp đất đai là một khái niệm lớn bao hàm cả ranh chấp về quyền sử dụng đất, tranh chấp về tài sản gắn liền với đất, tranh chấp về địa giới hành chính.

Cần chú ý rằng trong khái niệm này, đối tượng của tranh chấp đất đai không phải là quyền sở hữu đất, các chủ thể tham gia tranh chấp không phải là các chủ thể có quyền sở hữu đối với đất.

  • Đặc điểm của tranh chấp đất đai

  • Đối tượng của tranh chấp đất đai là quyền quản lý, quyền sử dụng và những lợi ích phát sinh từ quá trình sử dụng một loại tài sản đặc biệt không thuộc quyền sở hữu của các bên tranh chấp.
  • Các chủ thể tranh chấp đất đai chỉ là chủ thể quản lý và sử dụng đất, không có quyền sở hữu với đất đai.
  • Tranh chấp đất đai là một vấn đề liên quan tới quá trình sử dụng đất của các chủ thể nên không chỉ ảnh hưởng tới lợi ích trực tiếp của các bên tham gia tranh chấp mà còn ảnh hưởng đến lợi ích của nhà nước. Bởi trong quá trình tranh chấp, các bên không thực hiện được quyền của mình do đó gây ảnh hưởng tới  việc thực hiện các nghĩa vụ với Nhà nước.
  • Tranh chấp đất đai không chỉ gây mất ổn định về tâm lý và đời sống của các bên tranh chấp, gây mất ổn định nội bộ nhân dân mà còn làm cho những quy định và chính sách pháp luật của Nhà nước không được thực hiện triệt để.
  • Các dạng tranh chấp đất đai phổ biến

Có rất nhiều dạng tranh chấp đất đai xảy ra trong cuộc sống, trong đó thường gặp nhất là những dạng sau:

Tranh chấp về quyền sử dụng đất: Loại tranh chấp cũng được chia thành các trường hợp nhỏ như:

  •  Tranh chấp giữa những người sử dụng đất với nhau về ranh giới giữa những vùng đất được phép sử dụng và quản lý. Nguyên nhân dẫn tới loại tranh chấp này là do một bên tự ý thay đổi hoặc hai bên không thể xác định được ranh giới với nhau.
  • Tranh chấp về quyền sử dụng đất trong quan hệ thừa kế, quan hệ ly hôn giữa vợ chồng.
  • Đòi lại đất của người thân trong giai đoạn trước đây mà các cuộc điều chỉnh ruộng đất đã cấp cho người khác.

Tranh chấp về quyền và nghĩa vụ phát sinh trong quá trình sử dụng đất: Loại tranh chấp này xảy ra do một bên vi phạm làm cản trở tới việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của bên kia. Tranh chấp cũng có thể xảy ra do bên kia không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình. Trường hợp này xảy ra dưới các hình thức như:

  •  Tranh chấp trong trường hợp thực hiện các hợp đồng chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất.
  •  Tranh chấp về việc bồi thường giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất để sử dụng  vào mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.

Tranh chấp về mục đích sử dụng đất: Loại tranh chấp này xảy ra trong các nhóm đất nông nghiệp, giữa đất trồng lúa với đất nuôi tôm, giữa đất thổ cư và đất hương hỏa, giữa đất trồng cao su và đất trồng café….

Với những nội dung được trình bày trên, hy vọng người dân có thể hiểu được tranh chấp đất đai là gì và những rắc rối phát sinh trong quá trình tranh chấp đất đai. Việc tranh chấp đất đai nên được đưa lên các cơ quan có chức năng giải quyết để đảm bảo một cách tốt nhất quyền lợi các bên.

Để hiểu ra hơn về đất đai, bạn đọc vui lòng liên hệ qua tổng đài: 1900 0096 để được tư vấn tốt nhất.