Tìm hiểu về các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự

23/06/2016  

Các hình thức tội phạm gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh quốc gia đang có xu hướng tăng mạnh trong những năm gần đây tạo nên những mối nguy hại khôn lường cho xã hội. Để xử lý những hành vi này, pháp luật có quy định rõ về các tình tiết làm tăng nặng trách nhiệm hình sự để xử phát nghiêm khắt các đối tượng đặc biệt nguy hiểm.

Vậy tăng nặng trách nhiệm hình sự là gì và đâu là những tình tiết làm tăng nặng trách nhiệm hình sự?

Hội luật sư Hà Nội sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin sau hiểu rõ hơn vấn đề trên

  • Khái niệm chung về tăng nặng trách nhiệm hình sự

Điều 45 Bộ Luật hình sự quy định rõ rằng: khi quyết định hình phạt, Tòa án không chỉ căn cứ vào các quy định của Bộ luật hình sự, căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân người phạm tội, mà còn phải căn cứ vào các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Và theo đó các hình thức tăng nặng trách nhiệm hình sự được quy định rõ trong Bộ luật hình sự là một trong những căn cứ để Tòa án quyết định hình phạt đối với người phạm tội theo hướng nghiêm khắc hơn trong phạm vi một khung hình phạt nếu trong vụ án hình sự có tình tiết này.

  • Những tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự

Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự được nêu rõ trong Điều 48 Bộ luật hình sự, bao gồm:

  • Phạm tội có tổ chức.
  • Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.
  • Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội.
  • Phạm tội có tính chất côn đồ.
  • Phạm tội vì động cơ đê hèn.
  • Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng.
  • Phạm tội nhiều lần, tái phạm, tái phạm nguy hiểm.
  • Phạm tội đối với trẻ em, phụ nữ có thai, người già, người ở trong tình trạng không thể tự vệ được hoặc đối với người lệ thuộc mình về mặt vật chất, tinh thần, công tác hoặc các mặt khác.
  • Xâm phạm tài sản của Nhà nước.
  • Phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.
  • Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác của xã hội để phạm tội.
  • Dùng thủ đoạn xảo quyệt, tàn ác phạm tội hoặc thủ đoạn, phương tiện có khả năng gây nguy hại cho nhiều người.
  • Xúi giục người chưa thành niên phạm tội.
  • Có hành động xảo quyệt, hung hãn nhằm trốn tránh, che giấu tội phạm.

Khi áp dụng những tình tiết này để tăng nặng trách nhiệm hình sự cho các đối tượng vi phạm thì Tòa án cần phải làm sáng tỏ ý thức chủ quan của người phạm tội để xét trường hợp này họ có phải thấy trước hoặc có thể thấy trước được tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự hay không, thì mới được áp dụng tình tiết tăng nặng đó đối với họ.