Pháp luật về quốc tịch và đăng ký hộ tịch

30/05/2016  

Con người sinh ra và lớn lên luôn có những hoạt động, trong đó, những dấu ấn quan trọng của đời người như khai sinh, kết hôn, tử vong,… Quá trình đó có thể diễn ra ở một hay nhiều quốc gia nhưng chung lại chúng vẫn được bảo hộ dưới một pháp quyền nhất định.

Những điều này xoay quanh vấn đề quốc tịch hộ tịch mà không phải ai cũng hiểu rõ. Dưới đây là một số thông tin pháp luật về quốc tịch hộ tịch và đăng ký hộ tịch cơ bản mà chúng tôi đã tổng hợp lại để quý bạn đọc có nhu cầu tham khảo.

Quốc tịch là gì? Thế nào là quốc tịch Việt Nam

  • Quốc tịch là một chế định pháp lý bao gồm các quy định điều chỉnh hình thức và nội dung mối quan hệ pháp luật được thiết lập giữa cá nhân với một Nhà nước, trên cơ sở đó làm phát sinh quyền và nghĩa vụ qua lại giữa Nhà nước và công dân. Quốc tịch là căn cứ duy nhất xác định công dân của một Nhà nước, là “sự quy thuộc của một người vào một quốc gia nào đó”.
  • Quốc tịch Việt Nam thể hiện mối quan hệ gắn bó của cá nhân với Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của công dân Việt Nam đối với Nhà nước và quyền, trách nhiệm của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đối với công dân Việt Nam.

Thế nào là hộ tịch? Đăng ký hộ tịch là gì?

Quốc tịch hộ tịch luôn có mối quan hệ khăng khít với nhau khi các hoạt động liên quan đến hộ tịch đều nằm trong phạm vi quốc tịch mà con người có được. Cụ thể:

  • Hộ tịch là những sự kiện cơ bản xác định tình trạng nhân thân của một người từ khi sinh ra đến khi chết.
  • Đăng ký hộ tịch theo quy định của Nghị định này là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền:
  • Xác nhận các sự kiện: sinh; kết hôn; tử; nuôi con nuôi; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi, cải chính, bổ sung, điều chỉnh hộ tịch; xác định lại giới tính; xác định lại dân tộc;
  • Căn cứ vào quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, ghi vào sổ hộ tịch các việc: xác định cha, mẹ, con; thay đổi quốc tịch; ly hôn; hủy việc kết hôn trái pháp luật; chấm dứt nuôi con nuôi.

Mục đích đăng ký quốc tịch hộ tịch

Quản lý hộ tịch là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của chính quyền các cấp, nhằm theo dõi thực trạng và sự biến động về hộ tịch, trên cơ sở đó bảo hộ các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân và gia đình, đồng thời góp phần xây dựng các chính sách về kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng và dân số, kế hoạch hóa gia đình.

Nguyên tắc quản lý và đăng ký quốc tịch hộ tịch

  • Căn cứ theo Nghị định Chính phủ số 158/2005/NĐ-CP về quản lý và đăng ký quốc tịch - hộ tịch thì quá trình này cần áp dụng dựa trên các nguyên tắc sau:
  • Mọi sự kiện hộ tịch phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, chính xác theo quy định của Nghị định này.
  • Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một nơi theo đúng thẩm quyền quy định của Nghị định này.
  • Cơ quan quản lý hộ tịch cấp trên phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, chỉ đạo đối với cơ quan quản lý hộ tịch cấp dưới; trường hợp phát hiện thấy sai phạm phải chấn chỉnh, xử lý kịp thời.
  • Cơ quan đăng ký hộ tịch phải niêm yết công khai, chính xác các quy định về giấy tờ mà người yêu cầu đăng ký hộ tịch phải xuất trình hoặc nộp khi đăng ký hộ tịch, thời hạn giải quyết và lệ phí đăng ký hộ tịch.